Bir İş Önerisi; Temizle, Onar Şirketi

   Bloomberg HT kanalında hafta sonları İngiltere yapımı; Clean it Fix it adlı bir programın birkaç haftadır sıkı bir takipçisi oldum. Küçük bir firma olan ve başrolde 3 kahramanın (Maxine Dwyer, Asher Edwards ve Tommy Walsh) yer aldığı yapım bana oldukça yaratıcı bir girişim fırsatı gibi geldi.

            Genellikle küçük, birkaç bakımdan yetersiz, kirli ve dağınık ev sahipleri evleri ile ilgili bu firmaya birkaç video çekerek başvuruyorlar. Bütçe belirleniyor ve bu meblağ “küçük” olarak ifade ediliyor. Firma içinde çeşitli marangozluk aletlerini, ahşap bazı parçalar, hazır ünite ve raflar, boyalar vb. olan bir minibüs ile çalışmanın yapılacağı eve geliyorlar. Genellikle iş süresi süre bir günü geçmiyor, bu sırada ev sahipleri evde bulunmuyor. Firmada çalışanların görevleri birbirinden farklı:

Tommy Walsh, ekip lideri, küçük onarımlar, boya, badana, derz, fayans işleri hatta küçük inşaat işleri onun sorumluluğunda. Onun yanında, matkap, boyalar, fırçalar, tornavida gibi araç-gereç bulunuyor. Son derce yaratıcı, sabırlı ve sonuç alan bir çalışma biçimi var.

Asher Edwards, ekibin marangoz üyesi görevinde. Ahşap işleri onun sorumluluğunda, bazen hiç kurulmamış yatağı kuruyor. Bazen yerinden oynamış güvenlik tehdidi oluşturan bir dolabı sağlamca yerine monte ediyor. Raf üniteleri yaparak küçük alanlardan büyük yer kazanıyor. Evde kullanılmayan ahşap bir malzemeyi, yeniden tasarlayarak yeni bir ürün elde ediyor. Edwards, oldukça yaratıcı bir ekip üyesi.

Maxine Dwyer, ekibin tek kadın üyesi. Dwyer, tahmin edebileceğiniz gibi, temizlik düzen sağlama görevini yerine getiriyor. Onun alet çantasında; temel temizlik maddeleri, karbonat, sirke, limon tuzu, farklı temizlik bezleri, kavanoz ve kutular bulunuyor. Bayan Dwyer, ekibin diğer üyeleri gibi oldukça pratik ve yaratıcı…benim hemen atabileceğim mutfak ve banyo araç gereç bölümlerini pırıl pırıl yapıyor. Tam bir leke savar…

            Firmanın çalışanları oldukça yaratıcı insanlar. Yani mevcut şartlardan eldeki varlıklardan en üst düzeyde yararlanmasını biliyorlar. Ekip kendi alanında bireysel çalışıyor ancak diğer ekip üyelinden de hem yardım hem de görüş almaya özen gösteriyorlar. Ekip üyelerinin kıyafetleri de özel olarak tasarlanmış yani zaman ve iş gücü kaybı yaşamıyorlar. Ekip ile ilgili bir dikkatimi çeken 2 nokta oldu. 1. Bazen “misafir” ekip üyesi oluyor, bunun nedeni: birincisi ekip üyelerinden birinin olmaması, ikincisi bölgeyi ve evi iyi bilen bir usta olması ile dışardan ekibe katılım oluyor. 2. Nokta; iş sırasında mutlu, coşkulu ve pozitif tutumları dikkatimi çekti. İşi sevmek, iş icrasında mutlu ve coşkulu olmak iş başarımında fark yaratıyor.

            Gir, Onar, Güzelleştir ve Çık

            Yukarıda bazı ayrıntılarına değindiğim girişim modeli Türkiye’de de yapıla bilinir. İlk başta küçük bir ofis, bir gelişmiş bilgisayar (tasarım planları için)  ve iletişim ve organizasyonu sağlayacak bir ofis çalışanı olması gerekiyor. Ekip 3 veya 4 kişi olmalı benim önerim dörttür.

Ekip başı: bu eleman genel ekibe liderlik edecek ve faaliyet alanındaki tüm işlerin genel hatları ile bilen kişi olacak. Matkap ve vb. araçlar ile küçük onarımları yapan çalışan kişi olmalı,

Temizlik perisi: Evlerde özellikle, mutfak ve banyo gibi alanlardaki ciddi kir, lekelerin temizlemekle görevli çalışan olacak. Bu üye, eldeki sağlıklı ürünleri kullanarak mutfak, ocak, fırın vb. alanları temizleyerek kullanıma hazır hale getirecek. Evlerde temizlikle ilgili sorunlu diğer alanlardan biri de banyolardır. Bu bölümlerin de iyi bir temizliğe ihtiyacı bulunuyor. UK’daki işten farklı olarak temizlik perisi ev sakinleri için, “mutfak banyo temizliği” bilgi broşürü bırakacak.

Elektrik Işık Uzmanı: UK ‘daki ekipten farklı bir ekip üyesi söz konusu. Bu üye, gereken eğitim ve sertifikaya sahip olmalıdır. Evlerdeki pek çok araç elektrik ile çalışmaktadır. Yine ev estetiğinde, elektrik kabloları, anahtarları ve aydınlatma gereçleri son derece önemli yer tutmaktadır. Bu bay Tesla, gereken kurulum ve onarımları yaparak ev güveliğine ve şıklığına katkı sunacaktır. Uzmanımız da elektrikli cihazlılarının güvenli verimli kullanımı için bir broşürü eve bırakacak.

Marangoz Ustası: Türkiye’deki en kadim mesleklerden birisi marangozluktur. Halen pek çok marangoz bu alanda çalışmaktadır. Bizim marangozun görevi; mobilya kurulumu, onarımı ve küçük mobilya ve eklentileri yaparak ev yaşam alanının konfor ve güzelliğine katkı sunmaktır. İşlerini bahçeye, yol kenarına kurulacak bir seyyar tezgâhta yapabilir. Ekibin malzemelerinin yer alacağı minibüste marangozluk araçları önemli yer kaplayacaktır.

Maliyet: Yukarıdaki tarif etmeye çalıştığım bir firmanın maliyeti oldukça önemli bir husustur.

Şöyle bir hesap yapılabilir: Kira (ofis) 30.000 TL (Aylık)

Ofis Çalışanı: 30.000 TL (Aylık)

Minibüs: 600.000 TL

  • Marangozluk Araçları: 45.000 TL
  •  Gönye Makinesi.
  • Matkap.
  • Tezgâh Daire Testere.
  • .Dekupaj Testere.
  •  Eksantrik Zımpara.
  • Freze Makinesi.

Diğer araç gereçler için de 10.000 TL eklenecektir. Bu durumda firmamızın ilk üç ayı da hesaba dâhil ederek 1.105.000 TL kuruluş sermayesine ihtiyaç olacaktır. Firmamız, kurularak internet sitesini, sosyal medya hesaplarını ilan etmelidir. Gelen iş tekliflerinde önce temel maliyet hesaplanmalı, üzerine gelişim için kar payı eklenerek bir fiyat verilmelidir. Bir ayda Pazar günleri dışında 25-26 gün iş alınabilir. Bir ev için 10.000-20.000 TL’ye iş alındığını var sayalım. Ay sonunda ortalama 350.000 TL gelir elde edilir ki oldukça tatmin edici bir gelir olabilir. Ofis çalışanı sabit olmak üzere 100.000 TL gider çıkınca kalan meblağ ekip üyeleri için 60.000 TL olur. Oldukça iyi bir başlangıç değeridir.

      Son Söz

      Bu işte iş meslek yetkinliği çok önemlidir. Bunun kadar diğer önemli husus takım üyelerinin yaratıcı, pratik ve inovatif düşünme becerileri son derece gelişmiş olmaları gereklidir.

      İşte! Çalışmak isteyen,  mevcut iş şartlarını beğenmeyen Z kuşağına çağa uygun bir iş önerisi.

      Ne Dersiniz!

Türkiye’nin TIMSS Başarısı

TIMSS 2023 Sonuçları tüm dünyada aynı anda açıklandı (4 Aralık,2024). Yazının başlığından da anlaşılacağı gibi Türkiye büyük bir başarı elde etti. Bu satırların yazarı da geçen nerdeyse 1 aylık sürede eğitim camiasının yorumlarını, mutlulukları görmek için bekledi… Boşuna beklediğim anlaşılıyor. Okul yöneticilerinden, öğretmenlerden, eğitim konusu ile ilgilenenlerden bir şey çıkmadı… Oysa eğitimde ıvır-zıvır her konu için sayfalarca yazı yazanların kalemleri lal oluverdi.

            TIMSS 2023

            Uluslararası Eğitim Başarılarını Değerlendirme Kuruluşunca (IEA) dört yıllık periyotlarla yapılan, 4 ve 8’inci sınıf düzeyindeki öğrencilerin matematik ve fen alanlarındaki başarılarının değerlendirildiği ve Türkiye’nin 1999’dan beri katıldığı TIMSS araştırmasının 2023 yılı sonuçları, dünyayla eş zamanlı olarak açıklandı. Türkiye’de TIMSS 2023 nihai uygulaması 8. sınıflar için 2-5 Mayıs 2023, 4. sınıflar için 22-26 Mayıs 2023’te bilgisayar tabanlı gerçekleştirilmiştir. Türkiye, TIMSS 2023 döngüsüne 4. sınıf düzeyinde 141 okuldan 4541 öğrenci ve 8. sınıf düzeyinde 141 okuldan 4925 öğrenci ile katılmıştır. Türkiye TIMMS 2023 ‘e müfredat uygunluğu nedeniyle 4.sınıflar yerine 5. Sınıflar ile teste katılmıştır. Sonuç olarak 282 okuldan 9.466 öğrenci teste katılmıştır. TIMMS İçeriği:

            2 Ders: Matematik ve Fen Bilimleri

            2 Sınıf: 5. ve 8.sınıflar

            3 Alan: Bilme, Uygulama ve Akıl yürütme

            Matematik ve Fen Bilimleri derslerinde yapılan test, çocukların 3 temel alan (Bilme, Uygulama ve Akıl Yürütme) beceri ve yetkinliklerini ölçmektedir. Uygulama bilgisayar üzerinden yapılmıştır. TIMSS’de görüldüğü gibi, iki ana ders ve çok kritik üç alanda çocuklar test edilmektedir. Dolayısıyla sonuçlar ülkeler hatta bölgeler için son derece önemlidir.

            Sonuçlar   

            4. Sınıf Düzeyi, Matematik ve Fen Puanları:

            TIMSS, 2023’e göre, Türkiye 4. Sınıf düzeyinde 2015’den beri süren trendi devam ettirmiş son derece iyi bir sonuç almıştır. Ayrıca, puan değişim eğrisinin düzenli olarak yükselmesi, yani inişli çıkışlı olmaması başarının tesadüfi faktörlere bağlı olmadığını göstermektedir.

            8. Sınıf Düzeyi, Matematik ve Fen Puanları:

TIMSS, 2023’e göre, Türkiye 8. Sınıf düzeyinde Matematik’ de 2015’den beri süren trendi devam ettirmiş son derece iyi bir sonuç almıştır. Fen’de ise 2011 trendi devam etmiştir. 8.sınıf çağındaki gençler ergenliğin tam ortasında fırtınalı bir dönemden geçmektedirler. Bu negatif faktöre rağmen test sonuçlarındaki başarılı sonuçlar her türlü takdirin üstündedir.

Bir şekilde kamuoyunda eğitim sisteminin çok kötü olduğu, hatta geriye gittiği algısı oluşturuldu. Ben ise; “eğitim sistemimizin ağır ve emin adımlarla ileriye gittiğini, Milli Eğitim Bakanlığının her alanda büyük çabası olduğunu, okullarımızın çok daha efektif yönetildiğini ve çok iyi öğretmenlerin artık fark yarattığını” çeşitli mecralarda ifade etmeye çalışıyordum. TIMSS 2023 Sonuçları nezdinde haklı çıkmanın gururunu yaşıyorum. Özellikle eğitim camiasından, işlerini kaliteli yapmalarını, sorumluluk almalarını ve başarımı kutlamaya davete diyorum. Onlardan, çocukların ve gençlerin hayatlarında fark yaratmalarını beklemek hakkımız diye düşünüyorum.

Tüm eğitim camiasını yürekten kutluyorum.

Kaynak: TIMSS, 2023 Türkiye Raporu, (MEB,2024).

Meslek Lisesi Meselesine Bakışım

28 Şubat döneminin bir problemi olarak kat sayı sorunu vardı. 2010 yılında konu nihayet çözüldü. Çözüldü çözülmesine de aradan geçen 14 yılda meslek liseleri hala tercih edilen okullar olmaktan çok uzak ! Probleme ilişkin özellikle MEB çok ciddi adımlar atıyor… Bunlardan bazıları: meslek liselerini tanıtım ve yönlendirme faaliyetleri, rehberlik danışmanlık hizmetleri, staj döneminde maaş, okul donatımları, atölye ve işlik alanlarının zenginleşmesi, sektör ile işbirliği, sanayi bölgelerinde okulları yapmak gibi… bu ve benzeri onca çabaya rağmen meslek lisesi tercih oranlarında istediğimiz yerde değiliz. İşte bu noktada ben olguya biraz farklı yaklaşıyorum.

            Problem ne? Neden gençler meslek lisesinde okumak istemiyor?

            Bana göre problem; meslek liselerinde zeki, uyumlu öğrencilerin sayıca azlığı.. 2. soruya ilişkin de meslek liselerinin tercih edilmeme nedenlerini şöyle sıralayabilirim.

  1.  ‘Ara Elaman’ ifadesi,
  2. Meslek lisesi öğrencisine ilişkin negatif algı,
  3. Düşük akademik başarı,
  4. Güvenlik kaygısı,
  5. Belli mesleklerin saygınlığı, MTAL mesleklerine düşük saygı,
  6. Beğenilme, evlenme kaygıları.

Gençler, ‘ara eleman, işçi, usta vb.’ gibi unvanları yakalarında taşımak istemiyorlar. Bu bir anlamda anlaşılabilir bir durumdur. Bunun yerine: Tekniksiyen, Teknik Eleman, gibi unvanları kullanmak gerekiyor. Bir diğer yargı; ‘meslek liselerinde, tembel, haylaz, şiddete eğilimli kaba saba gençler okuyor’ yargısıdır. Bu tabloyu destekleyecek kimi olaylar yaşanmıyor değildir. Yine de toptan böyle bir yarıgıyı destekleyecek bir tablo yoktur. Bir diğer engel: ‘Bu okullarda okuyanlar üniversiteye gidemez’ anlayışı da etkili olmaktadır. Oysa böyle bir durum söz konusu değildir, hatta sadece meslek lisesi mezunlarının tercih edebildiği mühendislik fakülteleri vardır. Özellikle anneler, çocuklarının bir meslek lisesine devam etmesini bir yıkım olarak algılıyor bu da zaten zar zor ikna edilmiş genci çabucak vaz geçiriyor. 6.  madde ki etken de; konuşulmaz, ifade edilmez ancak gençlerin kafasında önemli bir yer işgal eder. Kültürel kaynaklı faktörlerden biri de; ‘iş-meslek saygınlığıdır’. Bize göre, hâkim, savcı, kaymakam, doktor, mühendis ve yönetim pozisyonunda olanlar’ saygındır. Bunun dışındaki özellikle mavi yakalı işlere ilişkin saygınlık bakışı maalesef düşüktür. Bunu gören gençlerin bir meslek lisesine devam etme olasılığı zayıflamaktadır.

Ne Yapılmalı?

Meslek lisesine kayıt olan öğrenci sayılarını arttırmalıyız. Bu konuda yukarıdaki ana başlıklarını verdiğim adımları atmaya devam etmeli daha özenli bu etkinlikleri yerine getirmeliyiz. Çünkü sokakta boş boş gezen her insan toplumumuz için tehlikedir. Bütün bunların yanında benim daha farklı bir odak grup özel çalışması önerim vardır. Açalım

Hedef grup LGS’ye girmiş ancak sınavla öğrenci alan bir liseye devam etmesini sağlayacak puana ulaşmamış meziyet notu: 85+ olan zeki, uyumlu genleridir. İşte bu hedef kitle içinden bir grup gencin bu okullara özel olarak yerleştirilmesi… bunun için hedef grupta yer alan gençler ile: özel görüşme, bilgi verme değil ikna etme,, ev ziyareti yapılma, anne ve babası ile görüşme, meslek lisesini özel olarak gezdirme… gibi faaliyetlere meslek lisesine kazandırılması yapılmalı. İş burada bitmiyor bu şekilde gelen öğrencileri; GİRİŞİMCİ ADAYI, İNOVASYON ADAYI, MARKA YAPMA ADAYI, BULUŞ- PATENT ADAYI, ATÖLYE KURMA ADAYI, İŞ YERİ AÇMA ADAYI …olarak okula başlayacak ve konumlarına göre eğitim alacaklar..

Bu odak gruplara; farklı bir eğitim programı uygulanmalıdır. Ayrıca  özel isimler (patronlar kulübü vb.) verilmesi çok etkili olacaktır. Lise birden itibaren; bu grupta yer alan öğrenciler, ekstra dersler, (girişimcilik, muhasebe, e-ticaret) vb.  almalılar.. Bunların yanında, ergonomi, estetik, yaratıcılık, çizim ve tasarım gibi dersler, kursları tamamlayarak becerilerini yetkinliklerini geliştirmeliler. Böylece bu özel grup sayesinde okulların imajı hızla pozitif alana geçecek, okullardaki şiddet olayları azalacak, örnek gösterilen bir grup öğrenci olacaktır. Okulun teknik ve akademik başarısı hızla tırmanışa geçecektir.

Bu grubun görevi, marka, tarz, girişim, buluş-patent almaktır. Mutlaka özel bir amaçla okula alınmalı. Okulda da özenli zengin bir eğitim yürütülmelidir.

Olguya bir de bu açılardan bakalım istedim!

WordPress.com ile Oluşturulan Web Sitesi.

Yukarı ↑