Her Kuşak Kendi Bacağından Asılır

Z Kuşağı Üzerine

Son günlerin moda konusu Z kuşağı, özellikle siyasetçiler, siyasal taraf olmuş bazı gazeteciler ve entelektüeller Z kuşağı hakkında bol bol ahkâm kesiyor. Bununla yetinmiyor kendi zihinlerindeki insan profilini bu kuşağa atfederek tabir yerindeyse onlara gaz veriyorlar. Bundan dolayı,  20 yılını gençlerle çocuklarla çalışmış onlara rehberlik etmeye çalışan biri olarak özel de Z kuşağına genelde de tüm gençlere ve onların ailelerine birkaç kelam etmeyi hak görüyorum.

Z kuşağını ne kadar tanıyoruz?

Bu soru şöyle de sorulabilir: Çocuğumu, ders anlattığım öğrencimi, yönettiğim grubu ne kadar tanıyorum. Gözlemlerim alandaki yetersiz akademik araştırmalar z kuşağı grubunun yeterince tanınmadığını gösteriyor. İlk olarak Z kuşağı 2000’lerden sonra doğan çocukların işinde bulunduğu kuşak olarak ifade ediliyor. Hemen ekleyeyim, Z kuşağı, yarı insan yarı robot bir varlık, ya da bir çeşit android değil, sizin bizim gibi insan…. Bu durumda Z kuşağının diğer kuşaklara mensup insanlarla pek çok ortak noktaları var. Onların da açlık, tokluk hisleri var, çalışmak üretmek sevmek sevilmek istiyorlar.

            Z kuşağının tipik özellikleri neler?

  • Türkiye’de 2000 ‘den sonra doğanlar “z kuşağı” olarak adlandırılmaktadır.
  • Bu kuşak hiç internetsiz bir yaşam sürmemiştir.
  • Sürekli sanal dünya ile bağlantı halindedirler.
  • İletişimde, semboller, emojiler ve çeşitli işretler kullanılmaktadır.
  • El, göz kulak zihin kombinasyonu en yüksek seviyededir.
  • Yalnız yaşama,
  • Kuşağın dikkat süresi daha kısa,
  • İşbirlikçi
  • Yaratıcı,
  • Teknolojinin içinde doğan,

Z Kuşağının Olumsuz Yönleri

  • Ben merkezci olmaları,
  • Sürekli yükselmek isteği,
  • Standart işlerde zorlanma,
  • Aceleci ve sabırsızlıktır.

Z Kuşağı Ne Yapmalı !

Bu satırlarım tamamen gençlere yönelik. İlk kural size gerçek anlamda ve karşılıksız sadece aileniz sever ve destek olur, siyasi partiler, efendim çeşitli örgütlerin sizin üzerinizden hadefleri vardır. Günün birinde başınız hukuk ile belaya girerse yanınızda sadece aileniz olur.

Çalışmadan başarı elde etmek filmlerde bile olmaz.

Tüm insanlara eşit verilen tek şey zamandır.

Zamanını hedefleri doğrultusunda değerlendiren başarıyı yakalar.

Sanal dünya gerçek dünyanın çeyreği bile değildir,

Sizden bir şey isteyenlere, gaz verenlere hep şüpheyle bakın!

Kendinizi geliştirin, yabancı dil öğrenin, fırsat varsa bir işte gönüllü çalışın,

Anne-babanızın aile geçimini nasıl sağladığına bakın, faturalar ne kadar geliyor? Haftada kaç gün kaç saat çalışıyorlar? Faturalar nasıl ödeniyor? cep telefonlarınız nasıl alınıyor? Ödemesi ne kadar sürüyor? Eşyalarınızın (ayakkabı, çanta, pantolon vs.) ortalama ömrü kaç ay? Ve daha bir çok şey …

Hayat sonsuz seçenekler sunar biz sizin seçimleriniz neler ?

Seçenekler arasında karar vererek hayatınıza karar verirsiniz

Büyüklerin tecrübelerinden yararlanın, hayatta şekiller değişir ama içerik genelde aynıdır.

Bazı durumlarda anne-babanızla birlikte karar verin,

Sanal dünyada olup bitenlere şüpheyle yaklaşın,

Boş ve size faydası olmayan şeylere vakit harcamayın,

Sanal dünyayı yönetin, sanal dünya  sizi yönetmesin.

Z Kuşağı Anne-Babaları Ne Yapmalı?

Z Kuşağının ebeynlikleri daha zorlu bunu kabul etmek gerekli zira dünya dolayısıyla tüm tehlikeler, riskler küçücük bir kutunun içinde. Onu bu tehlikelerden korumak çok zor. Onlara (bu satırların yazarı da bir Z kuşağı çocuğa sahip) bazı öneriler sunabilirim.

  • Çocuğunuza yapacağınız en önemli yardım gerçek dünya ile tanıştırmak,
  • Model olun, elinizde cep telefonu bütün gün dedikodu takip ediyorsanız çocuğunuza öğüt verme hakkınız yok.
  • Onlarla pazara, markete gidin,
  • Sahip olmak istediklerinin parasının en az yarısını tasarruf etmelerini sağlayın.
  • Uygun ortam varsa bir iş yerinde gönüllü çalıştırın,
  • 18 yaşından önce sosyal ağlara üye olmasına izin vermeyin.
  • Birlikte belli zamanlarda sosyal ağ hesaplarınızı dondurun (okul zamanı) gibi.
  • Birlikte kitap okuyun, santranç oynayın.
  • Aile için sosyal ağ kurun,
  • Haftanın bir günü tüm telefonlar kapalı aile zamanı yapın, (restoran cafe veya ev ).
  • Çocuğunuzun çabasını destekleyin, sonuç zaten er ya da geç olacaktır.
  • Çocuğunuzu karşılıksız ve samimi sadece siz sever ve destek olursunuz, bunun dışındakilerin çocuğunuz üzerinden bir ajandası vardır sakın unutmayın.

Z Kuşağı tartışmalarında öğretmenlerin, okullarımızın da gündeminde olmalı, eğitimciler değişen çocuk, genç ve kuşakların özelliklerini takip etmesi, öğretim, eğitim stratejilerini bu yeni duruma göre güncellemeleri çok yerinde olacaktır.

Z Kuşağı, homojen bir kitle değildir. Grubun içinde, farklı sosyolojik gruplar, farklı değerlere sahip aileler yer almaktadır. Bu yapıdan yekpare tepkiler beklemek gerçekçi değildir. Z kuşağının girişimci, sanal iletişimi çok iyi bilen dinamik yapısını iyi kullanan ülkeler bir adım öne çıkacaktır. Bu grubu, 68’liler gibi harcamak kayıp nesil oluşturmak isteyenler de vardır. Bu gruba farklı siyasi akımlar birbirinden farklı misyonlar yüklemektedir. Ama günün sonunda ‘her kuşak kendi bacağından asılır’ ve kendi kaderiyle baş başa kalır. Umutmayın!

            Sağlıklı başarılı günler !

Her Sınıf Kariyer Merkezi, Tüm Öğretmenler Kariyer Danışma Uzmanı !

Okul ve eğitim anlayışında farklı dönemlerde farklı beklentiler olduğunu biliyoruz. Okuldan beklenilenlerden birisi de; “iş ve meslek yaşamına etkili bir hazırlık” amacı olduğunu kabul etmekteyiz. Öğrencilerin, kendi yaşamlarında söz sahibi olmaları için kariyer yaşantısında söz sahibi olabilmesine bağlıdır. Her okul, her sınıf ve her öğretmen doğrudan veya dolaylı olarak öğrencilerin/bireylerin kariyer yaşantısına etki ederler. Kariyer planlaması, kariyer kararları okuldaki belli bir birimin (rehberlik servisi) veya bazı uzmanların (rehber öğretmen) sorumluluğu olarak görülemez. Şüphesiz söz konusu birim ve uzmanların bireylerin kariyer yaşantısında çok önemli sorumlulukları var. Böyle olmakla birlikte okul ve öğretmenlerimizde asgari bir “kariyer planlama” misyonuna sahip olmalarında fayda var.

            Öğretmenlerin, sınıflarındaki öğrencilerin,  sağlıklı kariyer planlaması yapabilmeleri için etkin olması kaçınılmazdır. Gerçekte öğretmenler, pasif veya aktif tutum ve davranışlarıyla çocukların, gençlerin mesleki tercihlerinde etkin olmaktadırlar. Öğretmenlerimizin sınıfta, derste veya sosyal etkinliklerde üstleneceği bazı faaliyetler her öğrencinin kariyer gelişimine katkısı olacaktır. İçinden geçmekte olduğumuz ‘uzaktan eğitim’ dönemi de buna dahilidir.

  İşsizlik ve iş doyumu, iş-meslek yaşamındaki memnuniyet düzeyleri, sadece bireyi değil, toplum ve ülke ekonomisini de etkiler. Ülkemizde hem işsizlik yüksek oranlarda [Şubat 2020 Oranları] (İşsizlik Oranı: % 13, 6 Genç İşsizlik Oranı : % 24,4 TÜİK, Mayıs 2020) hem de iş değiştirme düzeyleri oldukça yüksek (%60) olarak seyrediyor. Bu sonuçlarda kariyer planlama adımlarının doğru atılmadığını ve iş etiğinin henüz yerleşmediğini gösteriyor.

            Okulda kariyer planlama için izlenecek yollara gelince. Mesleki Eğitimi Güçlendirme Projesi çerçevesinde 21 pilot ilde uygulanan bir “öğretmen eğitim programı” hazırlandı. Kariyer planlamasının bilimsel, etkin ve verimli olarak icra edilmesinde bu çerçevenin işimize yarayabileceğini düşünüyoruz.

            Kariyer danışmanlığı eğitiminde dört temel yetkinlik alanı belirlendi:

  1. Temel Beceriler alanı: “Etkili iletişim kurma. Farklılıkları dikkate alma. Eğiticinin güncel gelişmeleri takip etme. Mesleki rehberliğe ilişkin rolün farkına varma” olarak belirlendi. Kariyer danışmanlığı ile ilgili bir etkinlikte; empatik olmak, bireysel farklılıklara duyarlı ve saygılı olmak, bireyin kariyer yaşatışına olan etkimizi fark etmek ve güncel gelişmeleri izlemek, kendi yetkinlik ve becerilerimizi geliştirmek durumu olarak ifade edebiliriz.
  2. İş Gücü Piyasası: Bu alan okullarımızın en zayıf olduğu alan olarak dikkat çekmektedir. “Yerel İşgücü piyasası ile ilgili bilgi kaynaklarını tanıma. Ulusal düzeyde işgücü bilgi kaynaklarını tanıma. Geleceğin meslekleri hakkında bilgi edinme. Ulusal ve yerel düzeyde işgücü piyasasını izleme Sektörler ve sosyal taraflarla işbirliği yapma. İş kurma ve işe yerleşme süreci” İş gücü ve piyasanın temel dinamiklerini, gelişen ve değişen sektörleri ileriki dönem beklenti ve analizleri izleme ve güncel olarak öğrencilerle paylaşmayı içerir.
  3. Farklı Hedef Grupları: “Özel eğitim gerektiren bireylerin ihtiyaçlarının farkında olma. Risk altındaki grupların ihtiyaçlarının farkında olma”yı içerir.
  4. Bilgi ve İletişim Teknolojileri : “Sosyal medyayı kullanma. Mesleki bilgiye erişim kaynakları tanıma. Eğitim olanakları ve burs fırsatlarına ulaşma” olarak belirlendi.

Proje çalışma grubunda yukarıda sayılan yetkinlik alanlarına ilişkin genel hedefler bu şekilde saptandı. Kariyer danışmanlığı için sınıfta uygulanabilecek pratik, kolay ve  etkili ve pekçok aktivite bulunmaktadır. Öncelikle öğrencilerin kariyer yaşantısının önemli parçası olduğmuzu unutmayalım. Atacağımız küçük adımların öğrencilerimizin dünyasında çok büyük yansıması olacaktır.

  1. Bireylerin kendilerini tanımlarına yardımcı olacak küçük ölçek, anket ve formların uygulanması.
  2. Basit olsa bile her öğrenci için sanal potfolyö veya kariyer gelişim dosyası hazırlanması.
  3. Karneler, sınav sonuç belgeleri, kariyer planlama ile ilgili ölçek test anket sonuç formlarının sanal ve dosyada yer alması.
  4. Öğretmenlerin dersin (canlı ders, sanal ders vs.) ilk 5-10 dakikasında üst eğitim kurumlarını ya da meslekleri tanıtması.
  5. Her öğrencinin kariyer planının hazır olmasının sağlanması vb. etkinliklerle sürece dahil olmaları mümkündür.

WordPress.com ile Oluşturulan Web Sitesi.

Yukarı ↑