Türkiye’nin Coronavirüsle Mücadelesinde İnovatif Yaklaşımlar

Her şey Aralık 2019’da Çin Halk Cumhuriyetinin Vuhan eyaletinde başladı. Sonraki günlerde; geliyordu, geldi derken virüs bir kabus gibi tüm dünyaya yayıldı. Şubat 2020’de tek ve en önemli gündem maddesi sadece Covid-19 Paydemisiydi. Şubat ayında Avrupa’da salgının ilk işaretleri görülmeye başladı. İtalya’da kısa sürede pandemi ciddi etkiler ve ölümlere yol açmaya başladı. İtalya yaşlı nüfus bakımdan dünyada 2. sırada yer almaktadır. Bunun da etkisiyle İtalya’da yüksek oranda pandemiye bağlı ölüm gerçekleşti. Türkiye, Ocak 2020’den itibaren önemler almaya başladı, bilim kurulu oluşturuldu. Kurul, düzenli toplantılarla ve dünyanın geri kalan ülke yetkilileriyle görüşerek bir yol haritası belirledi. Belirlen plan bazı değişiklikler olmakla birlikte titizlikle uygulandı ve gelinen noktada pandemi kontrol altına alındı. Bu yazının amacı, genel tedbirlerden ziyade inovatif yaklaşımları değerlendirmektir.

            İnovasyon: “İnovasyon, yeni veya önemli ölçüde değiştirilmiş ürün (mal ya da hizmet) veya sürecin; yeni bir pazarlama yönteminin; ya da iş uygulamalarında, iş yeri organizasyonunda veya dış ilişkilerde yeni bir organizasyonel yöntemin uygulanmasıdır. (https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0novasyon 7 Haziran 2020). İnovasyon bir buluş değildir. Daha çok günümüzde var olan bir ürün, hizmeti ele alıp ürüne yeni etkin özellikler katıp yeniden insanlığın hizmetine sunmaktır. Bu aşamada önemli olan değişen yeni özelliğin etkin olmasıdır. Özgün bir özellik katmasıdır. (https://gelisenbeyin.net/inovasyon.html, 7 Haziran 2020). Burada yer verilen tanım ve açıklamalardan da anlaşılacağı gibi inovasyon; bir icat ve ya keşif değildir. Yani yeni bir şey keşfetmekten ziyade bir uygulamayı, organizasyonu amaçlara ulaşmak için etkin kullanmak olarak görebiliriz.

            Covid-19 Pandemi Süreci İnovasyon Adımları

  1. 65 Yaş üstüne sokağa çıkma kısıtlaması, bazıları bunu bir ‘ceza’olarak yorumlama eğiliminde oysa Türkiye’nin en orijinal ve inovatif adımı kesinlikle bu kısıtlama türü oldu. Pandeminin tüm dünya tarafından kabul edilen ilk etkisi; ‘yaşlı ve kronik rahatsızlığı olanlara öldürücülük oranı’ idi. Bu noktada Nisan 2020’de 65 yaş üstündeki vatandaşlara sokak kısıtlaması başladı. Bu inovatif hamle çok etkili oldu, bu uygulama ile 65 yaş üstündeki risk grubundakiler salgından korundu.
  2. 20 Yaş altına sokağa çıkma kısıtlaması, 20 yaşın altındaki bireyler salgından en az etkilenen kesimi oluşturuyordu. Ancak, bu kesimin hastalığın taşınmasında ve riskli gruplara bulaşmasında etkili olabileceği göz önüne alınarak onlara da sokak kısıtlaması getirildi. Bu adım da çok etkili oldu, bunun sayesinde bulaşmada azalma ve hastalığı kontrol etmekte başarılı olduk.
  3. Zonguldak, bütün dünyanın yaptığı gibi bazı kentlerde sokağa çıkma kısıtlaması ve seyahat kısıtlamaları uygulandı. Bu kısıtlamalar hastalığın en yaygın seyrettiği kentleri kapsarken bu kentlere Zonguldak da eklendi. Zira, kentte solunum yolu hastalıkları, astım, koah gibi hastalıklar yaygın olarak görülmektedir. Bu inovatif adım da yüksek risk grubundaki kenti önemli ölçüde korumuştur.
  4. VEFA Destek grupları, gerek 65 yaş üstü vatandaşlar, gerekse gençlerin sokak kısıtlması uygulamasının çeşitli psikososyal ve ekonomik problemler oluşturması gayet doğaldır. Bunun önüne geçebilmek için gönüllü kamu çalışanlarından oluşan VEFA destek grupları oluşturuldu. Bu adımla evden çıkma kısıtlama kapsamındaki vatandaşların ihtiyaçları temin edildi. Bu sayede, kısıtlama sürecindeki olumsuz etkiler en aza indirildi. Bu uygulama da inovatif bir yaklaşım olarak kayıtlara geçti.

Türkiye tüm dünya ile birlikte halen Covid-19 salgını ile mücadele ediyor, süreç boyunca irili ufaklı           pekçok karar alındı, adımlar atıldı. Geriye dönüp baktığımızda başarılı bir süreç yönetimi uygulandığını görüyoruz. Rakamlar, günlük sonuçlar zaten bu kazanımları teyit ediyor.

Emeği geçenlere, gönüllülere, hükümet üyelerine teşekkürler.

Sağlıklı başarılı günler ….

Kariyer Dünyasında Temel Kavramlar

İster 15 yaşında bir genç ister kariyer danışmanlığı yapan bir uzman olalım kariyer planlama sürecinde bilmemiz gereken temel kavramlar vardır. Bu metinde kariyer dünyasında sık sık kullanılan kavramlara yakından bakmaya çalışacağız. Kavramlar belli bir sistematik dâhilinde okuyucuya sunulacaktır. Şöyle ki: kavramın Türk Dil Kurumu Sözlüğündeki karşılığı, meslek ve iş dünyasındaki karşılığı ve kavramın özgül ağırlığına  (kavramın kariyer planlama sürecindeki yeri ve önemi)  değinilecektir.

Kavramlar başlığı altında, kariyer yaşantımızdaki kavramlara değinilmektedir.

TDK Sözlüğü, bu kısımda kavramın Türk Dil Kurumu Sözlüğündeki anlamına yer verilmiştir.

Terim Anlamı, kavramın (kelimenin) kariyer dünyası içindeki terim anlamı açıklanmaktadır.

Özgül Ağırlık, Kavram veya kelimenin kariyer planlama safhasındaki önemine dair bir puanlama yapılmıştır. 0 en düşük “önem” 100 ise en yüksek “önem derecesini” işaret etmektedir.

KAVRAMTDK SÖZLÜKTERİM ANLAMIÖZGÜL AĞIRLIK
(0-100)
İŞ
Bir sonuç elde etmek, herhangi bir şey ortaya koymak için güç harcayarak yapılan etkinlik, çalışma (TDK, 2017).

İş: Hem mesleki bilgi ve becerinin uygulama alanı hem de görevler.
80
MESLEK
Belli bir eğitim ile kazanılan sistemli bilgi ve becerilere dayalı, insanlara yararlı mal üretmek, hizmet vermek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş iş (TDK, 2017).


Meslek: İnsanlara yararlı mal ya da hizmet üretmek ve karşılığında para kazanmak için yapılan belli bir eğitimle kazanılan kuralları toplumca belirlenen etkinlikler bütünü.
90
KARİYERBir meslekte zaman ve çalışmayla elde edilen aşama, başarı ve uzmanlık (TDK, 2017).
Kariyer: Bir kimsenin yaşamı boyunca yaptığı işler, yaşamında başarı çizgisini oluşturan belli başlı olaylar dizisi, oynadığı yaşam rollerini gösterdiği genel tablo…(Kuzgun, 2004: 2).
100
İŞSİZLİK  İşsiz kalma, iş bulamama durumu (TDK, 2017).Çalışma yaşında olup işi olmayan insanların sayısı, işsizlik oranı olarak, yani çalışma gücünün yüzdesi biçiminde ifade edilir (Bishop, 2013: 191).70
YETENEK
Bir kimsenin bir şeyi anlama veya yapabilme niteliği, kabiliyet, istidat (TDK, 2017).

Yetenek: Çeşitli alanlarda sergilenebilen performans kapasitesi (Pişkin, 2012: 45).
90
İLGİ
Belirli bir olay veya etkinliğe yakınlık duyma, ondan hoşlanma ve ona öncelik tanıma (TDK, 2017)


İlgi: Roe (1956)’a göre, bir kimsenin özel bir gayret sarf etmeden, dikkat ettiği, gözlemlediği, üzerinde durup düşündüğü ve zevk alarak yaptığı işlerdir (Kuzgun, 2004: 32).
60
DEĞER
Bir şeyin önemini belirlemeye yarayan soyut ölçü, bir şeyin değdiği karşılık, kıymet (TDK, 2017).

Değerler: «Ulaşmayı istediğimiz hedeflere ve ideallere atfettiğimiz önemdir» (Pişkin, 2012: 59).
100
KİŞİLİKBir kimseye özgü belirgin özellik, manevi ve ruhsal niteliklerinin bütünü, şahsiyet (TDK,2017).
Kariyer yaşantısı için belirleyici kişisel özellikler.
60

Anne karnında başlayan ve ömür boyu süren kariyer yolculuğunun temel kavramlarını ilginize sunmaya çalıştım.

Başarılı bir kariyer yolculuğu dilerim

Her Sınıf Kariyer Merkezi, Tüm Öğretmenler Kariyer Danışma Uzmanı !

Okul ve eğitim anlayışında farklı dönemlerde farklı beklentiler olduğunu biliyoruz. Okuldan beklenilenlerden birisi de; “iş ve meslek yaşamına etkili bir hazırlık” amacı olduğunu kabul etmekteyiz. Öğrencilerin, kendi yaşamlarında söz sahibi olmaları için kariyer yaşantısında söz sahibi olabilmesine bağlıdır. Her okul, her sınıf ve her öğretmen doğrudan veya dolaylı olarak öğrencilerin/bireylerin kariyer yaşantısına etki ederler. Kariyer planlaması, kariyer kararları okuldaki belli bir birimin (rehberlik servisi) veya bazı uzmanların (rehber öğretmen) sorumluluğu olarak görülemez. Şüphesiz söz konusu birim ve uzmanların bireylerin kariyer yaşantısında çok önemli sorumlulukları var. Böyle olmakla birlikte okul ve öğretmenlerimizde asgari bir “kariyer planlama” misyonuna sahip olmalarında fayda var.

            Öğretmenlerin, sınıflarındaki öğrencilerin,  sağlıklı kariyer planlaması yapabilmeleri için etkin olması kaçınılmazdır. Gerçekte öğretmenler, pasif veya aktif tutum ve davranışlarıyla çocukların, gençlerin mesleki tercihlerinde etkin olmaktadırlar. Öğretmenlerimizin sınıfta, derste veya sosyal etkinliklerde üstleneceği bazı faaliyetler her öğrencinin kariyer gelişimine katkısı olacaktır. İçinden geçmekte olduğumuz ‘uzaktan eğitim’ dönemi de buna dahilidir.

  İşsizlik ve iş doyumu, iş-meslek yaşamındaki memnuniyet düzeyleri, sadece bireyi değil, toplum ve ülke ekonomisini de etkiler. Ülkemizde hem işsizlik yüksek oranlarda [Şubat 2020 Oranları] (İşsizlik Oranı: % 13, 6 Genç İşsizlik Oranı : % 24,4 TÜİK, Mayıs 2020) hem de iş değiştirme düzeyleri oldukça yüksek (%60) olarak seyrediyor. Bu sonuçlarda kariyer planlama adımlarının doğru atılmadığını ve iş etiğinin henüz yerleşmediğini gösteriyor.

            Okulda kariyer planlama için izlenecek yollara gelince. Mesleki Eğitimi Güçlendirme Projesi çerçevesinde 21 pilot ilde uygulanan bir “öğretmen eğitim programı” hazırlandı. Kariyer planlamasının bilimsel, etkin ve verimli olarak icra edilmesinde bu çerçevenin işimize yarayabileceğini düşünüyoruz.

            Kariyer danışmanlığı eğitiminde dört temel yetkinlik alanı belirlendi:

  1. Temel Beceriler alanı: “Etkili iletişim kurma. Farklılıkları dikkate alma. Eğiticinin güncel gelişmeleri takip etme. Mesleki rehberliğe ilişkin rolün farkına varma” olarak belirlendi. Kariyer danışmanlığı ile ilgili bir etkinlikte; empatik olmak, bireysel farklılıklara duyarlı ve saygılı olmak, bireyin kariyer yaşatışına olan etkimizi fark etmek ve güncel gelişmeleri izlemek, kendi yetkinlik ve becerilerimizi geliştirmek durumu olarak ifade edebiliriz.
  2. İş Gücü Piyasası: Bu alan okullarımızın en zayıf olduğu alan olarak dikkat çekmektedir. “Yerel İşgücü piyasası ile ilgili bilgi kaynaklarını tanıma. Ulusal düzeyde işgücü bilgi kaynaklarını tanıma. Geleceğin meslekleri hakkında bilgi edinme. Ulusal ve yerel düzeyde işgücü piyasasını izleme Sektörler ve sosyal taraflarla işbirliği yapma. İş kurma ve işe yerleşme süreci” İş gücü ve piyasanın temel dinamiklerini, gelişen ve değişen sektörleri ileriki dönem beklenti ve analizleri izleme ve güncel olarak öğrencilerle paylaşmayı içerir.
  3. Farklı Hedef Grupları: “Özel eğitim gerektiren bireylerin ihtiyaçlarının farkında olma. Risk altındaki grupların ihtiyaçlarının farkında olma”yı içerir.
  4. Bilgi ve İletişim Teknolojileri : “Sosyal medyayı kullanma. Mesleki bilgiye erişim kaynakları tanıma. Eğitim olanakları ve burs fırsatlarına ulaşma” olarak belirlendi.

Proje çalışma grubunda yukarıda sayılan yetkinlik alanlarına ilişkin genel hedefler bu şekilde saptandı. Kariyer danışmanlığı için sınıfta uygulanabilecek pratik, kolay ve  etkili ve pekçok aktivite bulunmaktadır. Öncelikle öğrencilerin kariyer yaşantısının önemli parçası olduğmuzu unutmayalım. Atacağımız küçük adımların öğrencilerimizin dünyasında çok büyük yansıması olacaktır.

  1. Bireylerin kendilerini tanımlarına yardımcı olacak küçük ölçek, anket ve formların uygulanması.
  2. Basit olsa bile her öğrenci için sanal potfolyö veya kariyer gelişim dosyası hazırlanması.
  3. Karneler, sınav sonuç belgeleri, kariyer planlama ile ilgili ölçek test anket sonuç formlarının sanal ve dosyada yer alması.
  4. Öğretmenlerin dersin (canlı ders, sanal ders vs.) ilk 5-10 dakikasında üst eğitim kurumlarını ya da meslekleri tanıtması.
  5. Her öğrencinin kariyer planının hazır olmasının sağlanması vb. etkinliklerle sürece dahil olmaları mümkündür.

WordPress.com ile Oluşturulan Web Sitesi.

Yukarı ↑