Eğitimde Ölçmede Yeni Arayışlar

Tüm sektörlerde ölçme en önemli sistem basamaklarından birisidir. Ölçmeden modern bir ekonomik yapı, üretim süreci, firmanın ve eğitim sistemin ayakta kalması mümkün değildir. Hatta genel, dönemlik, yıllık ölçmenin yanında mikro ölçümler de yapılmaktadır .Örneğin bir haftalık bir sertifika beceri eğitiminin başında ve sonunda ölçme değerlendirme faaliyeti mutlaka yapılmaktadır.  Gerçek manada bir ölçme değerlendirme yapılmadan gelişme ve ilerleme mümkün değildir. Her ne kadar özellikle kamu eğitim kurumlarında ölçmeye ilişkin ön yargılar, gayri bilimsel tutumlar yaygın olsa da bu konuda yeni adımlar atılamaya devam ediliyor.

            Milli Eğitim Bakanlığı, okullardaki ölçme değerlendirme süreçlerine ilişkin radikal bir takım değişikliklere giderek işe başladı. Mevzuatta daha önce yer almayan; “MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YÖNETMELİĞİ ”ni yayınladı toplam 25 madden müteşekkil yönetmelik genel bir yol haritası sunmaktadır. 

Eğitimde Ölçme Sorunu

            Eğitimde doğrudan değil, dolaylı ölçüm yapılır. Yani, öğrencinin bilgisi, tutum, davranış ve becerileri ne ölçüde sahip olduğu ölçme araçlarının (anket, soru listesi, sınavlar) kullanıldığı yöntemle yapılır. Önemle vurgulamak isterim ki; “Eğitimde her şey, ölçülebilir” ama her şey sadece uygun araçları kullanmak yeterlidir.

Merkezi Sınavlar

            Eğitimde ölçmede en önemli noktalardan birisi de ; “seviyeye uygunluktur.” Merkezi sınavların bu ilkeyi çiğneme ihtimali doğar. Bunun önüne geçmek için bakanlık, il zümre başkanlarına 10 senaryolu bir çalışma yapmalarını, ölçme uzmanlarıyla değerlendirilerek senaryoların okul internet sitelerinde yayınlanmasını sağladı. Bu yolla, dersin ünite/temalarındaki kazanımlara göre bir dağılım senaryosu yapıldı. Örneğin Fen Bilgisi 6 .sınıf  Kuvvet Ünitesi için kazanım kümelerinden her birbirinden farklı olmak üzere 10 soru sayısı dağılımı yapıldı.  Öğretmen öğrenci gurubunun seviyesine göre istediği bir senaryoyu temel alarak sınavını yapabilecek. Ayrıca ilçe- il veya tüm ülke düzeyinde ortak sınavlar senaryolardan biri seçilip yapılabilecek. Bu durumda ölçme değerlendirme faaliyetinde kalite artacaktır. MEB’lığı genel bir ölçme değerlendirme ile  bilimsel eğitim süreçleri çıktılarını kontrol etmek istiyor. Bu yeni yaklaşımla, orta vadede merkezi sınavları (LGS-TYT) kaldırmak veya genel bir referans testi haline getirmeyi amaçlıyor olabilir. Her ne olursa olsun eğitimde ölçme ve değerlendirmede bir farkındalık oluştu, oluşuyor… Kapsam geçerliliği, soru-kazanım gibi ölçme adımlarında ciddi ölçüde bilgi uygulama değişimi sağlandı.

Ölçme Değerlendirme İlkleri

a) Öğrencilerin başarısı, öğretim programındaki kazanımlar esas alınarak dersin özelliğine göre yapılan ölçme uygulamaları neticesinde alınan puanlara göre tespit edilir.

b) Ölçme uygulamaları neticesinde öğrencinin programlarda amaçlanan bilgi, beceri ve duyuşsal özellikleri kazanıp kazanmadığı düzenli olarak izlenir ve değerlendirilir.

c) Ölçme uygulamalarında geçerlik, güvenirlik ve kullanışlılık açısından uygun ölçme araçları kullanılır. Ölçme aracının özelliğine göre cevap anahtarı, dereceli puanlama anahtarı, dereceleme ölçeği ya da kontrol listeleri kullanılır.

ç) Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim ve öğretimlerine devam eden öğrencilere yönelik ölçme değerlendirmede BEP esas alınır.

d) Sınav, ölçme değerlendirme ve yerleştirme işlemleri; güvenirlik, gizlilik ve tarafsızlık ilkeleri çerçevesinde yapılır.

e) Sınavlar adaylara/öğrencilere aynı ya da farklı sorularla aynı anda veya farklı zamanlarda basılı veya elektronik ortamda uygulanabilir. (MEB, 2023).

Yukarıda sayılan ilkeler okuldaki her ders veya beceri için takip edilecek ilkeleri sıralamaktadır. Öğretmenler sınavları hazırlama sırasında bu ilkeleri takip etmeli, ilkelerin hilafına bir uygulama içine girmemelidir.

İyi Sınavın Özellikleri

            İyi bir sınavın hem geçerli hem de güvenilir olması gerekiyor. Geçerlilik: Bir ölçme aracı kullanılış amacına ne oranda hizmet ediyorsa o oranda geçerlilik özelliğine sahiptir. Güvenirlik ise; ölçme araç veya yönteminin hatalardan arınık ölçme yapabilme derecesidir. Bir ölçme aracının geçerliliği için güvenirlik ön şarttır. Eğitimde kullanılan ölçme araçları güvenirlik ve geçerliliği sağlaması gerekir. Bu şartlara dikkat etmeden yapılan ölçme hatalıdır, doğru değildir. Çocukları, gençleri yalanla yetiştirmek anlamına gelir. Genel olarak iyi bir sınav için aşağıdaki hususlara dikkat etmek gerekir.

  • Soru sayısını arttıkça güvenirlik artar.
  • Sorular öğrenci seviyesine uygun hazırlanırsa güvenirlik artar.
  • Sınav süresinin süresi gereğinden uzun ya da kısa olması güvenirliği düşürür.
  • Sorular açık, anlaşılır biçimde yazılmalıdır. 12 Puntonun altındaki büyüklükler de sorun yaratır.
  • Öğrencilerin sınav hakkındaki fikir ve ön yargıları güvenirliği etkiler.
  • Nesnel puanlanan sınavların güvenirliği daha yüksektir.
  • Sınav hakkında genel ön bilgi güvenirliği etkiler.
  • Her soru ölçmek istediğimiz davranışlardan en az birini ortaya çıkartıcı olmalıdır.
  • Her soru “ayırıcı” (bilen-bilmeyen) olmalıdır.
  • Test güvenilir olmalıdır.
  • Kapsayıcı olmalıdır.
  • Sınavın güçlük derecesi dengeli olmalıdır.
  • Aynı sorular sürekli kullanılmamalıdır.
  • Benzer sorular ve soru havuzu geçerliliği düşürür.
  • Cevap puanlamasındaki hatalar geçerliliği düşürür.
  • Sınavda kopya geçerliliği düşürür.

Eğitimde ölçme çok önemli bir basamaktır, iyi yapılmış bir sınav; öğrencileri heyecanlandırmalı, düşündürmeli ve farklı yeteneklerini ortaya çıkarmalıdır. Son olarak sınav sonuçları normal dağılım eğrisine uygun olmalıdır. Bunu sağlayan sınav sonuçları öğretmenin uzun vadeli referansıdır.

0

Eğitim ve OVP

Eylül ayının başında Orta Vadeli Program (OVP) Yayınlandı. OVP 2023-2025 Yıllarını kapsayan program özellikle kamu kurumları için en önemli strateji belgesi olma özelliğini taşıyor. Program: 1. Büyüme 2. Yeşil Dönüşüm 3. İstihdam 4. Fiyat İstikrarı 5. Ödemeler Dengesi 6. Finansal İstikrar 7. Kamu Maliyesi 8. Merkezi Yönetim Bütçesi Ödenek Teklif Tavanları ve Bütçe Sürecine İlişkin Hususlar gibi temel 8 başlıkta hedef ve politikalar belirlenmiş…

İstihdam

            Normalde eğitim ile istihdam arasında doğrudan çok yakın ilişki var ancak Türkiye’de bu iki alan nerdeyse hiç konuşmuyor. İş dünyası ile okullar arasında büyük duvarlar var. İş dünyası okullarımıza giremiyor, söz söyleyemiyor, eğitime müdahil olamıyor. Bütün bunların sonunda işsizlik, iş başarımı düşüklüğü, sık iş değiştirme ve iş girişimi kıtlığı karşımıza çıkıyor.  

2023 OVP’de İstihdam

…2021 yılında başlayan istihdamda ve işgücüne katılımdaki güçlü artış eğilimi 2022 yılının ilk yarısında da devam etmiştir. Yılın ikinci çeyreğinde mevsimsellikten arındırılmış istihdam, çeyreklik bazda 765 bin kişi, işgücü ise 722 bin kişi artmıştır. Mevsimsellikten arındırılmış istihdam oranı yüzde 47,7 seviyesinde gerçekleşirken, işsizlik oranı yüzde 10,6 olmuştur. Bu çerçevede, salgının etkilerinin en ciddi hissedildiği 2020 yılı ikinci çeyreğinden bugüne kadar geçen sürede yaklaşık 5 milyon ilave istihdam sağlanarak 30,8 milyon kişi ile en yüksek istihdam seviyesine ulaşılmıştır.

Yıl genelinde güçlü istihdam artışının işgücüne katılım ve nüfus artışı etkilerine baskın gelmesi sonucunda işsizlik oranının yüzde 10,8 düzeyine gerileyeceği tahmin edilmektedir. Önümüzdeki dönemde iktisadi faaliyetteki güçlü seyrin yanı sıra, işgücü piyasasına yönelik yapısal dönüşüm adımlarının hayata geçirilmesi sayesinde, istihdam ve işgücüne katılımda iyileşmenin devam etmesi beklenmektedir….(OVP Raporu, 10-11).

Politika ve Tedbirler

            Orta Vadeli Planda toplam 18 Politika ve Tedbir planlanmış, özellikle eğitim ile doğrudan ilişkisi olanlara şöyle bir bakalım.

  1. Nitelikli işgücünün geliştirilmesi amacıyla bölgesel ve sektör odaklı eğitim ihtiyaç analizleri yapılacak, mesleki eğitim programları dijital ve yeşil dönüşümün gereklerine cevap verecek şekilde güncellenecektir.
  2. Tarım, savunma sanayii, yapay zekâ, siber güvenlik, temiz ve sürdürülebilir enerji, havacılık ve uzay teknolojileri alanlarında nitelikli işgücü yetiştirmeye yönelik sektörle iş birliği çalışmaları gerçekleştirilecektir.
  3. Mesleklerin beceri envanterlerinin çıkarılmasına yönelik iş analizleri gerçekleştirilecek, eşleştirme sistemi beceri envanteri temelinde geliştirilecektir.
  4. Uzaktan öğrenme yöntemleri teşvik edilerek bireylerin sertifika almalarına imkân tanınacak ve ulusal hayat boyu öğrenme izleme sistemi kurularak kalite, etkililik ve verimliliği sağlayacak eğitim programları geliştirilecektir.
  5. Bilim ve teknoloji alanında çığır açıcı nitelikte gelişmeler sağlamaya yönelik hedefler içeren ve önemli keşif veya buluş yapma potansiyeli olan projeleri gerçekleştirecek lider ve genç araştırmacılar desteklenecektir.
  6. İş Kulüpleri ve sanal istihdam fuarları özel politika gerektiren grupların işgücü piyasasına girişlerine ve kalıcı olmalarına yönelik olarak yaygınlaştırılacak, Destekli İstihdam Modeli kapsamında iş ve meslek danışmanlığı hizmeti verilecektir.
  7. Kadınların, iş kurma ve geliştirme süreçlerinin kolaylaştırılması ve desteklenmesi, karar alma mekanizmalarında ve e-ticaret platformlarında daha fazla yer almalarının teşvik edilmesi, kadın kooperatifçiliğinin güçlendirilerek destekleyici hizmetlerin sunulması ile kadınlarda finansal okuryazarlığın geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülecektir.
  8. Gençlerin, kadınların ve sosyal yardım yararlanıcılarının istihdama kazandırılması amacıyla aktif işgücü piyasası programlarından etkin bir şekilde yararlanmaları sağlanacaktır.
  9. Gençlerin işgücü piyasasına geçişlerini kolaylaştırmak amacıyla staj, yarı zamanlı ve esnek çalışma modelleri yaygınlaştırılacak, kariyer farkındalıklarını artıracak eğitim, program ve faaliyetlere ağırlık verilecektir.
  1. Mevcut insan kaynağının veriye dayalı analizi yapılarak işgücü piyasası ihtiyaçlarına yönelik strateji ve programlar geliştirilecektir.
  1. Norm kadro, unvan standardizasyonu, kariyer planlama, performans değerleme gibi insan kaynakları süreçleri iş analizlerine dayalı olarak yapılandırılacaktır.
  1. Mesleki yeterliliklerin ulusal ve uluslararası alanda geçerliliklerinin ve yeterlilik belgesine sahip çalışan sayısının artırılmasını sağlamak amacıyla mesleki yeterlilik, sınav ve belgelendirme mevzuatı geliştirilecektir (OVP,19-20).

OVP ‘de yer alan 18 hedef ve politikanın en az 12’si doğrudan eğitim ve okullarımızla ilgili. Başta üniversiteler olmak üzere, liselerimiz, ortaokullarımız hatta ilkokullar bile OVP karşı duyarsız kalmamalı. Toplantılarda, münhasıran yapılacak çalışmalarda OVP hedefleri ile uyumlu eğitim hedeflerine odaklanmalıdırlar. Bu konuda adım atan okul olduğunu zannetmiyorum maalesef. Umarım yanılıyorum!

0

Tatilin Zaman Yönetimi

“Hocam tatilde de mi rahat yok!”

            Avcılık, toplayıcılık döneminde yaşasaydık bu serzenişte haklı olabilirdik. Oysa tam anlamıyla hız çağında yaşıyoruz. Teknoloji, hizmetler, bilgi akışı, bilişim fırtınasının tam ortasındayız. Bütün bu baş döndüren çağda insanlara eşit verilen tek ve yegâne şey zamandır. Zamanı iyi kullanan fark yaratır. Yaz tatilinde basketbol, satranç öğrenen çocuk, İngilizce’de bir kur ilerleyen genç, sınavlarına hazırlanan lise öğrencisi, Eylül ayına bir proje hazırlayan profesyonel, bir gelişim kursuna katılan öğretmen, yöresel 3 yemek öğrenen ev hanımı, hayatını zenginleştirir, diğerlerine fark atar ve en önemlisi zamanı verimli kullanır.

            P. Durucker: “Zaman doğru yönetilmiyorsa hiçbir şey doğru yönetilmiyordur” der. Bu nedenle isterse 15 Ekim günü olsun ya da 1 Ağustos tatil günü fark etmez. Zamanı yönetmeliyiz ve planlamalıyız. Tatilin zaman yönetimi oldukça karmaşık ve zor görünebilir. Bunun temel nedeni de aile üyelerinin farklı tatil günlerine sahip olmasından kaynaklanır. 4 kişilik bir ailede 4 farklı zaman dilimi söz konusudur.

            1. Baba T1 : 20 GÜN

            2. Anne T2: 48 GÜN

            3. Birinci Çocuk T3: 60 GÜN

            4. İkinci Çocuk  T4: 84 GÜN

            Ailemize F  ailesi diyelim Ağustos ayı başında ve Baba 12 günlük izin almış. Bu durumda 12 gün her aile üyesi için aynı zaman anlamına gelmiyor.  12 gün Babanın tatilinin % 60’ı, Anne için: % 25’i, Birinci çocuk için % 20’i ve İkinci çocuk için: % 14’ü kadar bir bir zaman demektir. Ailemizdeki tüm üyelerin tatil için ortak zaman dilimini bulalım T1+T2+T3+T4 =60+25+20+14=119/4= %29 Ailenin önünde planlaması gereken ortak zaman dilimi ortalama olarak yüzde 30’na takabül etmektedir. Yüzde 30 da tüm yaz sezonunun 3/1 gibi bir oran ile karşımızdadır. Yani, yönetilmesi gereken önemli bir zaman dilimi söz konusudur.

            Zaman Yönetimi İlkeleri

  1. İşler bir plan yapmak,
  2. Önce zor işleri bitirmek,
  3. Yaratıcılık için zaman ayırmak,
  4. Hava çevre şartlarına göre davranmak
  5. İşten, dersten, ana uğraştan kopmamak.
  6. Kısa zaman dilimlerini etkili kullanmak
  7. Ön hazırlığı iyi yapmak.

10 Günlük bir tatil planı genel olarak şu şekilde olabilir. Günü 3 ana bölüme ayırmaya çalışalım. Sabah bölümü, öğle bölümü ve akşam bölümü. Zaman aralıkları geniş olmalıdır.

Örnek:

SABAH08.00- 10.00Yüzme/Spor/ Bahçe İşleri/ Yürüyüş
11.00-13.00Kahvaltı
13.00-14.00Ders çalışma, okuma, iş, beceri kazanımı vb.
ÖĞLE14.00-16.00Ders çalışma, okuma, iş, beceri kazanımı vb.
16.00 -20.00Yüzme/Spor/ Bahçe İşleri/ Yürüyüş
AKŞAM20.00-22.00Akşam yemeği
22.00.00.00Gezi,  kültür sanat

            Tatil günlerinin planlanması ve plana uygun hareket edilmesi, öğrencinin, çalışan profesyonelin ve tüm aile üyelerinin kedini iyi hissetmesini sağlar, suçluluk duygusunu azaltır. Planın katılımcı hazırlanması, uygulamanın kolaylığı, basit olması da son derece önemlidir. Zamanı kendi akışını bırakmak ile hayatı rüzgârın esintisine bırakmak arasında hiçbir fark yoktur. Eşsiz ve en acımasız şey zamandır, geri döndürülemez ve telafi edilmez. Yaşamın her günü, her saati her saniyesi çok değerlidir boşa harcanmamalıdır.

            Sonuçta; zamanı etkili verimli kullanan fark yaratır.

            İyi tatiller !

0

WordPress.com ile Oluşturulan Web Sitesi.

Yukarı ↑