Kariyer Danışmanlarına Öz

Bir saat önce cep telefonuma bir mesaj düştü: ‘..çevrenizdekilere üniversite tercih danışmanlığı yapabilmeniz için …. saat eğitim veriyoruz,.. ücreti’ filan yazıyor. Kariyer planlama ve bunun en önemli adımlarından birisi olan tercih danışmanlığının geldiği nokta… Peki bu duruma gelinmesi tesadüf mü? Değil. Bu yazımızda rehber öğretmen/psiklojik danışmanlara özel  birkaç satır yazmak istedim. LGS ve YKS tercih sürecinin yaz aylarına rastlaması yani tatil zamanı olması büyük handikap oluşturuyor. Önce iki yaklaşım tarzına bakalım.

İki Yaklaşım

Geleneklsel Model

• Her öğretmen rehberlik yapar
• Öğrenci ve aile edilgendir
• Öğüt ve direktif temelli
• Bilgi aktarılır
• Grupla çalışılır
• Teknik yön ağır basar
• Güncellikten uzaktır
• Sorumluluk yoktur

Çağdaş Model

• Uzman rehberlik yapar
• Öğrenci ve aile etkindir
• Açık uçlu sorular..
• Zayıf bilgi verilir, karara odaklanır
• Seçenekler değerlendirilir,
• Bireyle çalışılır
• Psikolojik yön ağır basar
• Günceldir,
• Sorumluluk vardır,

Tercih döneminde bir dizi problem gözlenmektedir. Bu sorunlar bir günde oluşmuş sorunlar değildir elbette, bunun neticesinde süreç zorlu geçmektedir. Bu problemlerden bazıları şöyledir:

• Ergen grubu ile çalışmak,
• Aile deneyim eksikliği,
• Yetersiz ön hazırlık,
• Kariyer planının olmaması, yetersizliği,
• Danışman yetersizliği, isteksizliği,
• Diğer öğretmen ve yöneticilerin tutumları,
• Gerçekleri kabul etmede güçlük,
• Yanlış ve yetersiz bilgi bombardımanı,
•  Zaman baskısı

Burada danışman yetersizliği ve isteksizliğine ayrı bir önem atfediyorum, çocuk ve gençler ve aileleri için son derece önemli kararların verildiği bu süreçte danışmanın yüksek motivasyon, iyi hazırlık ve titiz bir uygulamayı hayata geçirmesi gerekir.

İlkeler

• Ergen psikolojisine gelişim özelliklerine hâkim olmak,
• Aileleri yönlendirmek,
• Bireysel çalışmak,
• İkna becerisini geliştirmek,
• Seçenekler hazırlamak,
• Ön hazırlık yapmak,
• Her birey için dosya ile çalışmak,
• Yüksek motivasyon ile çalışmak,
• ‘Ben bu işi biliyorum’ mesajını vermek,
• Bireyi izlemek kontrol etmek,
• Birey ve aileye zaman tanımak,
• Doğru bilgilere sahip olmak ve kullanmak,
• Bilişimi etkin kullanmak,

Okul Tercih Sürecinin Temel Kuralları

• Tercih listesi: ‘İSTEK LİSTESİ’dir.
• Seçenekler iyi araştırılmalıdır,
• 2021 Yılı Taban puanlarının ne yöne gideceğini kimse bilemez.
• Kariyer odaklı tercih listesi olmalı,
• Tercih sayısının fazla olması yerleşme ihtimalini arttırır,
• Her öğrenci için son kontrol yapılmalıdır,
• Son karar çocuk ve ailesine bırakılmalıdır,
• Okullar karşısında yansız tutum,
• Özel eğitim kapsamındaki öğrenciler için de kariyer planlaması,
• TERCİH DANIŞMANLIĞI BİR YILLIK ÇALIŞMANININ ÖZETİDİR…

Kariyer planlaması, okul danışmanlarının en önemli görevidir, uzmanlık ve güncel gelişmeleri iş dünyasını ve ekonomik günceli takip etmek gerekir. Bu sürecin sağlıklı başarılı geçmesi kariyer danışmanlarının çabası ile doğru orantılıdır.

          Sağlıklı ve mutlu günler!