Türkiye’nin Coronavirüsle Mücadelesinde İnovatif Yaklaşımlar

Her şey Aralık 2019’da Çin Halk Cumhuriyetinin Vuhan eyaletinde başladı. Sonraki günlerde; geliyordu, geldi derken virüs bir kabus gibi tüm dünyaya yayıldı. Şubat 2020’de tek ve en önemli gündem maddesi sadece Covid-19 Paydemisiydi. Şubat ayında Avrupa’da salgının ilk işaretleri görülmeye başladı. İtalya’da kısa sürede pandemi ciddi etkiler ve ölümlere yol açmaya başladı. İtalya yaşlı nüfus bakımdan dünyada 2. sırada yer almaktadır. Bunun da etkisiyle İtalya’da yüksek oranda pandemiye bağlı ölüm gerçekleşti. Türkiye, Ocak 2020’den itibaren önemler almaya başladı, bilim kurulu oluşturuldu. Kurul, düzenli toplantılarla ve dünyanın geri kalan ülke yetkilileriyle görüşerek bir yol haritası belirledi. Belirlen plan bazı değişiklikler olmakla birlikte titizlikle uygulandı ve gelinen noktada pandemi kontrol altına alındı. Bu yazının amacı, genel tedbirlerden ziyade inovatif yaklaşımları değerlendirmektir.

            İnovasyon: “İnovasyon, yeni veya önemli ölçüde değiştirilmiş ürün (mal ya da hizmet) veya sürecin; yeni bir pazarlama yönteminin; ya da iş uygulamalarında, iş yeri organizasyonunda veya dış ilişkilerde yeni bir organizasyonel yöntemin uygulanmasıdır. (https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0novasyon 7 Haziran 2020). İnovasyon bir buluş değildir. Daha çok günümüzde var olan bir ürün, hizmeti ele alıp ürüne yeni etkin özellikler katıp yeniden insanlığın hizmetine sunmaktır. Bu aşamada önemli olan değişen yeni özelliğin etkin olmasıdır. Özgün bir özellik katmasıdır. (https://gelisenbeyin.net/inovasyon.html, 7 Haziran 2020). Burada yer verilen tanım ve açıklamalardan da anlaşılacağı gibi inovasyon; bir icat ve ya keşif değildir. Yani yeni bir şey keşfetmekten ziyade bir uygulamayı, organizasyonu amaçlara ulaşmak için etkin kullanmak olarak görebiliriz.

            Covid-19 Pandemi Süreci İnovasyon Adımları

1. 65 Yaş üstüne sokağa çıkma kısıtlaması, bazıları bunu bir ‘ceza’olarak yorumlama eğiliminde oysa Türkiye’nin en orijinal ve inovatif adımı kesinlikle bu kısıtlama türü oldu. Pandeminin tüm dünya tarafından kabul edilen ilk etkisi; ‘yaşlı ve kronik rahatsızlığı olanlara öldürücülük oranı’ idi. Bu noktada Nisan 2020’de 65 yaş üstündeki vatandaşlara sokak kısıtlaması başladı. Bu inovatif hamle çok etkili oldu, bu uygulama ile 65 yaş üstündeki risk grubundakiler salgından korundu.
2. 20 Yaş altına sokağa çıkma kısıtlaması, 20 yaşın altındaki bireyler salgından en az etkilenen kesimi oluşturuyordu. Ancak, bu kesimin hastalığın taşınmasında ve riskli gruplara bulaşmasında etkili olabileceği göz önüne alınarak onlara da sokak kısıtlaması getirildi. Bu adım da çok etkili oldu, bunun sayesinde bulaşmada azalma ve hastalığı kontrol etmekte başarılı olduk.
3. Zonguldak, bütün dünyanın yaptığı gibi bazı kentlerde sokağa çıkma kısıtlaması ve seyahat kısıtlamaları uygulandı. Bu kısıtlamalar hastalığın en yaygın seyrettiği kentleri kapsarken bu kentlere Zonguldak da eklendi. Zira, kentte solunum yolu hastalıkları, astım, koah gibi hastalıklar yaygın olarak görülmektedir. Bu inovatif adım da yüksek risk grubundaki kenti önemli ölçüde korumuştur.
4. VEFA Destek grupları, gerek 65 yaş üstü vatandaşlar, gerekse gençlerin sokak kısıtlması uygulamasının çeşitli psikososyal ve ekonomik problemler oluşturması gayet doğaldır. Bunun önüne geçebilmek için gönüllü kamu çalışanlarından oluşan VEFA destek grupları oluşturuldu. Bu adımla evden çıkma kısıtlama kapsamındaki vatandaşların ihtiyaçları temin edildi. Bu sayede, kısıtlama sürecindeki olumsuz etkiler en aza indirildi. Bu uygulama da inovatif bir yaklaşım olarak kayıtlara geçti.

Türkiye tüm dünya ile birlikte halen Covid-19 salgını ile mücadele ediyor, süreç boyunca irili ufaklı           pekçok karar alındı, adımlar atıldı. Geriye dönüp baktığımızda başarılı bir süreç yönetimi uygulandığını görüyoruz. Rakamlar, günlük sonuçlar zaten bu kazanımları teyit ediyor.

Emeği geçenlere, gönüllülere, hükümet üyelerine teşekkürler.

Sağlıklı başarılı günler ….